Klasyczne FRL, czyli z czego składa się stacja?

Skrót FRL pochodzi z języka angielskiego (Filter, Regulator, Lubricator) i doskonale opisuje trzy historyczne filary przygotowania powietrza. Dziś te układy rozbudowuje się o dodatkowe moduły bezpieczeństwa.

1. Filtr (Separator wody i zanieczyszczeń)

Jego zadaniem jest wyłapanie cząstek stałych (rdzy, kurzu) oraz wytrącenie z powietrza kropel wody (kondensatu), zanim wpadną one do maszyny. Powietrze wewnątrz filtra jest wprawiane w ruch wirowy (cyklon), siła odśrodkowa odrzuca ciężką wodę i brud na ścianki, a te spływają na dół do szklanki.

• Stopień filtracji (Wkład): Standardem przemysłowym do napędu siłowników jest wkład 40 µm. W nowoczesnych maszynach, gdzie pracują delikatne elektrozawory suwakowe (np. wyspy zaworowe), stosuje się filtry dokładniejsze: 5 µm. Do lakierni i farmacji stosuje się filtry submikronowe (0.01 µm) i z węglem aktywnym.

• Odprowadzanie kondensatu (Spust): Szklanka z wodą musi być opróżniana. Wyróżniamy spusty ręczne (trzeba przekręcić zaworek), półautomatyczne (woda uchodzi sama po spadku ciśnienia w sieci do zera) oraz najdroższe, ale bezobsługowe spusty w pełni automatyczne (pływak otwiera zawór, gdy woda osiągnie odpowiedni poziom, nawet pod ciśnieniem).

2. Reduktor (Regulator ciśnienia z manometrem)

Kompresor na hali często pompuje 8, 10 lub nawet 12 barów, aby nadrobić straty na długich rurociągach. Tymczasem większość siłowników pneumatycznych osiąga swoją optymalną moc i prędkość już przy 6 barach. Wpuszczanie 10 barów do siłownika, który potrzebuje tylko 6, to nie tylko gigantyczne straty finansowe (marnowanie energii), ale też drastyczne niszczenie uszczelnień od uderzeń tłoka na końcach skoku. Reduktor stabilizuje ciśnienie wejściowe na zadanym poziomie roboczym, chroniąc maszynę.

3. Smarownica (Naolejacz)

Dodaje do przepływającego powietrza mikroskopijną mgłę olejową, która smaruje narzędzia pneumatyczne (np. wkrętarki) lub stare siłowniki. Ważna uwaga dla UR: Nowoczesne siłowniki i elektrozawory FESTO są fabrycznie smarowane smarem stałym (Life-time lubrication) i NIE WYMAGAJĄ smarownicy. Co więcej, jeśli choć raz wpuścisz do nich olej ze smarownicy, wypłucze on smar fabryczny. Od tego momentu będziesz już zawsze skazany na dolewanie oleju do maszyny. Obecnie smarownice stosuje się niemal wyłącznie do zasilania narzędzi ręcznych lub starych maszyn o potężnych gabarytach.

Dodatkowe, nowoczesne moduły bezpieczeństwa

Dzisiejsze stacje FESTO to nie tylko filtr i reduktor. Buduje się z nich całe "wyspy zasilające".

• Zawór odcinający (On/Off): Często z kłódką (LOTO - Lockout/Tagout). Pozwala mechanikowi bezpiecznie odciąć powietrze i odpiąć maszynę od zasilania na czas naprawy.

• Zawór łagodnego startu (Soft-Start / np. FESTO MS-SV): To absolutny "game-changer" w bezpieczeństwie. Gdy uruchamiasz maszynę (np. po wciśnięciu E-STOP), powietrze nie uderza z pełną siłą (co powoduje niebezpieczne "wystrzelenie" siłowników, które akurat nie miały ciśnienia na poduszce). Zawór ten powoli napełnia układ (np. do 50% ciśnienia roboczego), siłowniki dojeżdżają do pozycji płynnie, a dopiero po chwili zawór otwiera pełny przepływ.

Tabela 1: Objawy złego przygotowania powietrza w maszynie

Główne serie produktowe FESTO

Szukając zamiennika lub projektując nową stację, spotkasz się z trzema głównymi rodzinami bloków przygotowania powietrza tej marki:

1. Seria D (Klasyka metalowa): Starsza, bardzo masywna seria w metalowych korpusach (często z charakterystycznymi metalowymi osłonami szklanek). Bardzo wytrzymała na uszkodzenia mechaniczne. Szeroko stosowana w starszych fabrykach i tartakach.

2. Seria MS (Nowoczesna modułowość): To obecnie najpopularniejszy standard przemysłowy. System pozwala na dowolne łączenie modułów (filtrów, reduktorów, rozgałęźników) za pomocą specjalnych łączników krzyżowych, bez konieczności gwintowania rur. Występuje w wielu rozmiarach przepływu (MS4, MS6, MS9, aż do gigantycznych MS12).

3. Seria MS-B (Basic / Polimerowa): Najnowsza, odchudzona wersja. Wykonana z zaawansowanych technologicznie polimerów. Oferuje najpopularniejsze funkcje (odwodnienie, regulacja) w bardzo przystępnej cenie i przy zachowaniu niezwykle niskiej wagi (idealne do montażu bezpośrednio na ruchomych ramionach robotów).

Podsumowanie

Inwestycja w prawidłowe przygotowanie sprężonego powietrza to najszybciej zwracający się koszt w całym dziale Utrzymania Ruchu. Wymiana wkładu filtra za kilkadziesiąt złotych raz na pół roku zapobiega zniszczeniu wyspy zaworowej wartej kilka tysięcy.

Zauważyłeś wodę tryskającą z tłumików hałasu na maszynie? Chcesz poprawić bezpieczeństwo pracowników poprzez instalację zaworów łagodnego startu lub potrzebujesz wymienić stary blok serii D na nowoczesną serię MS? Skontaktuj się z Dakam! Pomożemy dobrać komponenty FESTO o odpowiednim przepływie i mikronażu, by trwale wyeliminować problemy z pneumatyką w Twoim zakładzie.