Dwa oblicza stali: Z czego robi się łożyska nierdzewne?

Największym błędem przy doborze łożysk nierdzewnych jest założenie, że "nierdzewka to nierdzewka". W rzeczywistości producenci stosują dwie skrajnie różne grupy stopów, a wybór odpowiedniej decyduje o sukcesie lub porażce Utrzymania Ruchu.

1. Stal martenzytyczna (najczęściej AISI 440C): Standard przemysłowy

   To z niej wykonana jest zdecydowana większość (ponad 95%) łożysk nierdzewnych na rynku. Dzięki dużej zawartości węgla, stal martenzytyczną można poddać obróbce cieplnej (hartowaniu).

   • Zalety: Osiąga wysoką twardość (ok. 58 HRC), co pozwala łożysku przenosić duże obciążenia poprzeczne.

   • Wady: Nie jest w 100% kwasoodporna. W środowisku silnie zasolonym lub przy agresywnych kwasach może pojawić się korozja wżerowa.

   • Ciekawostka: W przeciwieństwie do garnków w Twojej kuchni, łożyska z tej stali są magnetyczne! Magnes przyciągnie je bez problemu.

2. Stal austenityczna (np. AISI 304, AISI 316): Do zadań ekstremalnych (Kwasoodporna)

   Stosowana rzadziej, głównie na specjalne zamówienie w przemyśle chemicznym.

   • Zalety: Ekstremalna odporność na rdzę, kwasy i morską wodę. Jest całkowicie niemagnetyczna (ważne w urządzeniach medycznych i rezonansach).

   • Wady: Ze względu na brak możliwości hartowania, stal ta jest miękka. Łożysko z niej wykonane przenosi ułamek (ok. 10-20%) obciążenia standardowego łożyska i działa tylko przy bardzo niskich prędkościach.

Jak odczytać oznaczenia producentów? (Kody serii)

Czołowi producenci stosują własne przedrostki (prefiksy), aby odróżnić łożyska nierdzewne od zwykłych. Patrząc na tabliczkę maszyny lub stare pudełko, zwróć uwagę na te litery:

• SKF: Stosuje przedrostek W (od ang. Water / niem. Wasser).

  • Przykład: W 6204-2RS1 to nierdzewny odpowiednik standardowego 6204-2RS1.

• FAG (Schaeffler): Stosuje przedrostek S (od ang. Stainless).

  • Przykład: S6204-2RSR to wersja nierdzewna.

• NSK / Pozostali producenci: Najczęściej spotkasz się z przedrostkami SS (Stainless Steel) lub ES.

  • Przykład: SS 6204 DDU.

Gdzie łożyska nierdzewne są absolutnie niezbędne?

Inwestycja w droższe łożyska nierdzewne zwraca się najszybciej w trzech kluczowych sektorach:

• Przemysł spożywczy i rozlewniczy: Rzeźnie, przetwórstwo rybne, myjki do warzyw. Tam, gdzie maszyny są codziennie traktowane gorącą wodą pod ciśnieniem i pianą aktywną. W takich łożyskach stosuje się dodatkowo smary z certyfikatem NSF H1.

• Przemysł farmaceutyczny i medyczny: Gdzie wymaga się sterylności, odporności na alkohole i środki dezynfekujące (oraz często niemagnetyczności).

• Przemysł morski i stoczniowy: Wyciągarki na jachtach, urządzenia portowe i przetwórnie pracujące w środowisku słonej, morskiej bryzy.

Ograniczenie, o którym musisz pamiętać!

Największa pułapka przy zamianie łożyska standardowego na nierdzewne to nośność dynamiczna.

Stal AISI 440C, choć twarda, nie osiąga parametrów stali węglowej 100Cr6. Łożysko nierdzewne o tych samych wymiarach przeniesie o około 15% do 20% mniejsze obciążenie niż jego zwykły odpowiednik. Jeśli standardowe łożysko w Twojej maszynie pękało z przeciążenia (a nie z powodu korozji), wymiana na wersję nierdzewną tylko przyspieszy awarię!

Zmagasz się z rdzewiejącymi węzłami w swojej maszynie pakującej? Chcesz wymienić klasyczne łożyska na nierdzewne, ale nie wiesz, jak skompensować spadek nośności układu? Zgłoś się do ekspertów Dakam! Pomożemy odczytać przedrostki (W, S, SS) ze zużytych części, upewnimy się, że w nowym łożysku znajduje się odpowiedni smar spożywczy lub wodoodporny, i dobierzemy rozwiązanie, które przetrwa w najtrudniejszych warunkach Twojego zakładu.