Bloki łożyskujące stałe i przesuwne (Bosch Rexroth): Perfekcyjne podparcie śrub kulowych

Nawet najdroższa śruba kulowa najwyższej klasy dokładności nie będzie w stanie precyzyjnie pozycjonować detalu, jeśli jej końce nie zostaną odpowiednio podparte. Niewłaściwe ułożyskowanie wału to prosta droga do powstawania wibracji, przyspieszonego zużycia gwintu, a ostatecznie – do zniszczenia całej osi roboczej maszyny CNC.

Aby temu zapobiec, inżynierowie powszechnie stosują sprawdzony w przemyśle schemat: układ ustalająco-swobodny. W tym zakresie marka Bosch Rexroth oferuje kompletne, gotowe do montażu bloki łożyskujące, które eliminują konieczność samodzielnego dobierania łożysk i projektowania korpusów.

Bloki łożyskujące stałe i przesuwne Bosch Rexroth

Oto szczegółowy podział i zasada działania obu stron tego układu.

1. Strona stała (Ustalająca / Festlager) – Fundament napędu

Blok łożyskujący stały (w systematyce Bosch Rexroth oznaczany często przyrostkiem -F, np. oprawy stojące SEC-F lub kołnierzowe LAF) to najważniejszy punkt podparcia śruby. Montuje się go zawsze od strony silnika napędowego.

Zadaniem tego bloku jest absolutne zablokowanie wału śruby w kierunku osiowym (przód-tył) oraz przejęcie 100% sił wzdłużnych generowanych podczas pracy maszyny.

Zastosowane łożyska: Wewnątrz masywnego korpusu znajdują się wysokoprecyzyjne łożyska kulkowe skośne wzdłużne (często w układzie O lub X), które fabrycznie posiadają odpowiednie napięcie wstępne.
Montaż na wale: Czop śruby przechodzący przez ten blok musi być nagwintowany. Łożyska są dociskane i blokowane na sztywno za pomocą specjalnej nakrętki łożyskowej z zabezpieczeniem przed odkręcaniem.
Sztywność: Gwarantuje zerowy luz osiowy, co jest krytyczne dla zachowania mikrometrycznej powtarzalności maszyny.

2. Strona przesuwna (Swobodna / Loslager) – Kompensacja ciepła

Po przeciwnej stronie śruby kulowej montuje się blok przesuwny (oznaczany przyrostkiem -L, np. SEC-L lub LAL). Dlaczego nie możemy podeprzeć śruby z obu stron na sztywno?

Podczas intensywnej pracy, z powodu tarcia wewnątrz nakrętki, wał śrubowy ulega silnemu nagrzaniu. Stal rozszerza się pod wpływem temperatury – długa śruba potrafi "urosnąć" o dziesiąte części milimetra. Gdyby oba końce były zablokowane na sztywno, wał wygiąłby się w łuk.

Zasada działania: Blok swobodny podtrzymuje ciężar śruby promieniowo, ale pozwala czopowi na minimalne "pływanie" wewnątrz oprawy wzdłuż własnej osi.
Zastosowane łożyska: Wewnątrz znajduje się standardowe łożysko kulkowe poprzeczne (zwykłe jednorzędowe).
Montaż na wale: Czop śruby jest po prostu gładkim walcem z rowkiem. Łożysko zabezpiecza się na nim sprężystym pierścieniem osadczym (Segerem), a sam pierścień zewnętrzny łożyska może przesuwać się w oprawie.

Tabela: Porównanie bloków Bosch Rexroth

Cechy oprawy	Blok Stały (Ustalający / np. SEC-F)	Blok Przesuwny (Swobodny / np. SEC-L)
Lokalizacja	Od strony napędu (serwomotoru)	Na wolnym końcu osi śruby
Główne zadanie	Przenoszenie sił pozycjonujących (osiowych)	Podparcie wału, kompensacja wydłużenia cieplnego
Typ łożyska (wewnątrz)	Skośne wzdłużne, mocno napięte	Kulkowe poprzeczne zwykłe, swobodne
Zabezpieczenie na wale	Nakrętka precyzyjna (wymagany gwint na czopie)	Pierścień osadczy Segera (wymagany rowek na czopie)

3. Precyzja prosto z pudełka

Ogromną zaletą systemów Bosch Rexroth jest to, że bloki te dostarczane są jako gotowe zespoły. Konstruktor nie musi martwić się o wyliczanie odpowiednich tolerancji pasowania łożyska z oprawą. Dodatkowo krawędzie odniesienia wyfrezowane na korpusach (tzw. krawędzie referencyjne) pozwalają na błyskawiczne i idealnie równe przykręcenie bloku do ramy maszyny, co eliminuje naprężenia zginające działające na śrubę.

Szukasz oryginalnych opraw SEC lub SEB marki Bosch Rexroth pod wymiar swojej śruby kulowej? Modernizujesz napęd i potrzebujesz obrobić końce wału pod konkretny blok łożyskujący w zakładzie na terenie Wrocławia lub dowolnym miejscu na Dolnym Śląsku? Zespół Dakam dobierze dla Ciebie dedykowany układ podparcia i dostarczy kompletny, gotowy do instalacji napęd liniowy.